Viếng Lăng Vua Gia Long

Huế quyến rũ du khách bởi dòng sông Hương thơ mộng, núi Ngự Bình trước tròn sau méo, sông An Cựu nắng đục mưa trong, cầu Tràng Tiền 6 vài 12 nhịp, bởi chùa Thiên Mụ, đàn Nam Giao, điện Hòn Chén, cung miếu, đền đài, lăng tẩm, Hoàng Thành, bởi những tà áo dài tím và những chiếc nón lá bài thơ…

Lăng tẩm của các vị vua triều Nguyễn là những địa điểm mà đa số du khách đến Huế đều ghé thăm, trong đó khách đến thăm nhiều nhất là lăng Vua Minh Mạng, lăng Vua Tự Đức, lăng Vua Khải Định, lăng Vua Thiệu Trị, lăng Vua Đồng Khánh… nhưng lại ít ai ghé đến viếng lăng Vua Gia Long, vị Hoàng Đế đã có công sáng lập ra triều Nguyễn và mở rộng đất nước về phía nam tạo thành hình chữ S như hôm nay. Sở dĩ hầu hết các chương trình du lịch giới thiệu về Huế không có lăng Vua Gia Long bởi vì lăng Vua Gia Long nằm cách xa lăng của những vị vua khác và xa kinh thành Huế khoảng gần 30 cây số. Hơn nữa trước đây đường dẫn đến lăng Vua Gia Long không dễ đi. Nếu đi bằng đường bộ thì chỉ thích hợp cho xe 2 bánh, xe lớn không vào được vì đường rất nhỏ hẹp. Còn đi bằng đường thủy thì phải đi đò lên thượng nguồn sông Hương rồi đi bộ hoặc mướn xe thồ đưa vào thêm 3 cây số. Vì vậy lăng Vua Gia Long không phải là một địa điểm du lịch thích hợp cho những du khách muốn khám phá tìm hiểu về lăng tẩm của các vị vua chúa triều Nguyễn.

Cho đến một vài năm gần đây đường phố được mở rộng hơn và du khách đã có thể đi bằng xe hơi lên cầu Tuần đến thẳng lăng vua Gia Long hoặc đoạn đường gần hơn là đi lên cầu Phao – cầu Phao không cho phép xe hơi lên – qua cầu Phao chạy thêm gần 4 cây số nữa là tới lăng.

Cầu Phao

Đến Huế nhiều lần và đã đi thăm hết tất cả danh lam thắng cảnh của xứ Huế cũng như lăng tẩm của các vị vua triều Nguyễn nhưng chưa bao giờ mình có dịp đến viếng lăng của Vua Gia Long. Lần này về Huế bằng xe Honda – xe 2 bánh – ở VN gọi là “xe máy” – cho nên tụi mình nhất định phải đến thăm Lăng Vua Gia Long cho thỏa ước nguyện. Đáng lẽ đi vào buổi chiều khoảng sau 3 giờ cho mát vì hôm đó thời tiết ở Huế nóng vô cùng. Nhưng khi hỏi đường thì người ta nói rằng lăng ở xa lắm, chỗ đó vắng vẻ, không nên đi vào buổi chiều tối lỡ bị lạc đường. Vì chưa đi bao giờ, chưa biết đường sá ra sao cho nên đành nghe lời dân địa phương khuyên. Qua hôm sau nhằm ngày Rằm, sáng ra ăn một tô bún chay xong mới bắt đầu lái xe qua đàn Nam Giao, chạy trên đường Minh Mạng, vừa đi vừa hỏi đường từng chặng. Có người chỉ đường rồi bảo: Lăng ở xa lắm, đường đi khó, ít người tới, đi mần chi. Mình nghĩ thầm: Có lòng thì ngại chi đường xa. Có lẽ họ nghĩ mình là dân du lịch mà Lăng Gia Long thì chẳng phải nơi để du khách đến cho nên họ mới khuyên như vậy. Nhưng ước nguyện của mình chỉ là đến để thắp cho ông tổ một nén hương.

Bấy lâu nay nghe kể lăng Vua Gia Long rất đơn sơ và nằm trên một ngọn núi cách xa thành phố nhưng phong cảnh rất hữu tình. Quả thật như vậy. Lăng Gia Long nằm trong dãy núi Thiên Thọ nên còn được gọi là Thiên Thọ Lăng. Từ đàn Nam Giao đi trên đường Minh Mạng về hướng nam, chạy dọc theo sông Hương, ngang qua chợ Tuần nơi có hai nhánh sông Tả Trạch và Hữu Trạch giao nhau chảy về sông Hương. Tiếp tục đi lên thượng nguồn sông Hương theo hướng sông Tả Trạch rồi qua cầu Phao vượt sông vào thôn La Khê Trẹm thuộc huyện Hương Trà. Đường từ cầu Phao vào Lăng Gia Long gần 4 cây số, nhỏ hẹp nhưng được đổ bằng bê-tông nên tương đối dễ đi.

Đi được một đoạn ngắn đã thấy bảng chỉ dẫn đường vào lăng. Đường vào rất vắng vẻ yên tĩnh lạ thường. Hai bên đường là những rừng cây thông và cây sầu đông xanh mướt. Thảm cỏ xanh bên dưới những rừng cây làm mát dịu cái nóng oi bức của xứ Huế. Hôm đó là ngày 10 tháng 4. Mới hơn 10 giờ sáng mà nắng đã lên cao tưởng chừng như 12 giờ trưa. Vừa qua khỏi khu rừng thì thấy ngay tấm bảng ghi rõ Lăng Gia Long và gặp một anh chàng người ngoại quốc một mình lái chiếc Honda từ trong chạy ra. Đằng xa là hai cột trụ thật lớn là cổng vào của khu vực lăng mộ. Nói là “cổng” nhưng Lăng Gia Long không xây thành quách cửa ngỏ gì, chỉ có 2 cột trụ cao đứng sững giữa đồi núi hùng vĩ. Quang cảnh thoáng mát, tầm nhìn không bị gò bó. Phía trước khu lăng tẩm là một cái hồ lớn đầy hoa sen. Xa xa là ngọn Đại Thiên Thọ. Phía sau và chung quanh được bao bọc bởi một dãy đồi núi xanh biếc. Nơi đây hội tụ đầy đủ những tính chất của một cuộc đất Phong Thủy tốt như thủy tụ tiền đường, tiền chu tước, hậu huyền vũ, tả thanh long, hữu bạch hổ.

Trụ Biểu trước khu vực lăng tẩm.

Đứng giữa một nơi sơn thủy hữu tình, không gian tĩnh mịch làm lòng mình lâng lâng bồn chồn tưởng tượng đến một hình ảnh oai hùng một mình một ngựa của một thanh niên mười mấy tuổi bôn ba vất vả bao nhiêu năm trời để dựng nên nghiệp đế rồi cuối cùng cũng trở về với cát bụi và yên nghĩ nơi thanh vắng này. Phải chăng vì vua Gia Long sanh ra trong thời loạn lạc, tuổi niên thiếu gặp nhiều phong ba cho nên Ngài đã chọn nơi an nghĩ cuối cùng ở chốn hoang vắng xa xôi để xa lánh kinh đô ồn ào náo nhiệt, không bị người đời sau quấy nhiễu, để thật sự có được một giấc ngủ ngàn thu (?).

Dừng xe trước Điện Minh Thành. Điện là nơi đặt bàn thờ. Cổng vào điện có 3 cửa nhỏ. Bước qua một cái sân có một lư đồng lớn là vào chánh điện nơi đặt bàn thờ của Vua Gia Long và Thừa Thiên Cao Hoàng Hậu, người vợ đầu tiên của Vua Gia Long. Trên bàn thờ có di ảnh của Ngài.

Cổng vào Điện Minh Thành

Đứng từ Điện Minh Thành nhìn ra, bên trái là khu lăng của Vua và Hoàng Hậu. Phía trước lăng có một sân chầu hai bên hai hàng tượng của quan văn quan võ và ngựa voi bằng đá tương tự như trong lăng Vua Minh Mạng nhưng kích thước nhỏ hơn. Bước lên 31 bậc cấp là đến cửa của hai ngôi mộ. Cửa được khóa cẩn thận. Mỗi khi có khách đến viếng thì có người ra mở cổng. Hai ngôi mộ hình dáng như hai túp lều đá rất đơn sơ, không chạm trổ, không sơn phết màu mè. Hai ngôi mộ nằm ngang hàng nhau. Bên phải là mộ Hoàng Đế Gia Long, bên trái là mộ Thừa Thiên Cao Hoàng Hậu Tống thị Lan. Nhìn hai ngôi mộ nhỏ nằm bên nhau không phân biệt trước sau cao thấp tự nhiên lòng bùi ngùi và cảm phục tấm lòng sắt son chung thủy của một vị Hoàng Đế vang danh thiên hạ nhưng vẫn luôn nhớ đến tình nghĩa của người vợ hiền đã cùng mình chia sẻ ngọt bùi, cùng bôn ba dựng nên nghiệp đế.

Khi Thừa Thiên Cao Hoàng Hậu qua đời vào năm 1814, Vua Gia Long đã chọn cuộc đất này để xây lăng cho vợ và đã đích thân đến trông coi việc xây cất trong suốt 6 năm trời.

Bên cạnh lăng là Bi Đình, một cái đình nhỏ có một tấm bia đá do Vua Minh Mạng lập và khắc lên bài văn “Thánh Đức Thần Công” để ghi nhớ công ơn của Vua Gia Long.

Bia đá ở Bi Đình

Ngoài hai ngôi mộ chính của Vua Gia Long và Hoàng Hậu Thừa Thiên, dãy núi Thiên Thọ này còn là nơi có nhiều lăng tẩm của các Hoàng Thân triều Nguyễn trong đó có lăng của Thuận Thiên Hoàng Hậu, vợ thứ 2 của Vua Gia Long, mẹ của Vua Minh Mạng.

Lăng Gia Long luôn có 2 người túc trực để mở cửa cho du khách vào viếng lăng và thắp hương. Một người làm bên Điện Minh Thành, một người trực bên Lăng. Hôm đó mình gặp một thanh niên trẻ. Anh ta cho biết rất ít du khách đến đây. Đa số những người đến đây là tìm về với “tâm linh”, là để viếng bái thắp hương cho Vua, cầu xin việc lành. Anh ta nói trong mấy ngày Tết các “quan chức” đến thắp hương rất đông.

Cầu Phao đi Lăng Gia Long

Quay về chiếc cầu Phao để qua sông ra lại phố Huế. Cầu Phao là một cây cầu thật đặc biệt. Khi hỏi đường người địa phương bảo đi qua cầu Phao là sẽ thấy biển chỉ vào lăng. Mình cứ tưởng cầu bê-tông tên Phao. Khi chạy đến khúc sông thấy có một chiếc cầu hẹp, gần hai phần ba chiều dài của cây cầu ở đầu bên này nằm sát mặt nước. Phần ba còn lại của đầu cầu bên kia nhô cao lên. Nhìn xa xa trông cây cầu như vừa bị sập. Nhìn kỹ thì thấy dưới mặt cầu có rất nhiều thùng phuy lớn như đang cố đỡ cây cầu lên. Đang còn chần chừ không biết đi đường nào thì gặp một bà cụ. Cụ bảo qua cầu là tới. Chưa dám tin vì ngại cụ không biết rõ hư thực về chiếc cầu. Hỏi thêm một chị đang chạy xe Honda chở đầy hàng phía sau. Chị đứng lại tận tình chỉ dẫn. Chị nói cứ việc lên cầu mà đi, chạy từ từ thôi. Cây cầu Phao là như vậy, một đầu thấp đầu cao chứ không phải bị sập đâu. Lái xe lên cầu mà tim đập thình thịch, hồi hộp quá chừng, nhưng khi đã chạy được một đoạn thì thấy vô cùng thú vị. Đầu cầu bên kia có một trạm nhỏ có người ngồi thâu phí qua cầu, một lần qua là 3000 VNĐ. Người đàn ông trung niên vui vẻ mời uống trà. Hỏi về cây cầu Phao thì anh cho biết cây cầu dài 170 mét, rộng 2 mét rưỡi. Mặt cầu được lót bằng những tấm sắt lớn cỡ 6 mét và độ dày khoảng 3 ly. Dưới cầu là một giàn thùng phuy gồm 1000 thùng khổng lồ đỡ cây cầu. Một đầu cầu nhô cao để đò chui qua, phần lớn mặt cầu nằm sát mặt nước. Cây cầu do anh và 2 người nữa tự bỏ tiền ra làm vào năm 2013, đúng 1 năm sau mới hoàn thành. Chi phí hết 3 triệu đồng VN nhưng tiền “giấy tờ” tốn hết một nửa. Họ được phép thu phí trong 20 năm. Có đến và có đi trên cầu Phao này mới thấy tấm lòng của người dân ở đây. Ngày xưa chưa có cầu Phao, dân trong thôn qua lại sông Hương bằng đò rất mất thời gian và bất tiện. Nay cầu Phao giúp dân địa phương qua lại nhanh hơn và giúp du khách đến thăm Lăng Gia Long dễ dàng hơn.

Rời khỏi Lăng Gia Long mà lòng cứ vương vương một chút ngậm ngùi nhưng cũng thật thỏa mãn khi ước nguyện của mình bao nhiêu năm nay đã được thực hiện.

HTNBB
Đà Nẵng – 17Apr017

Advertisements

6 responses to “Viếng Lăng Vua Gia Long

Rất mong được thấy lời nhận xét của bạn đọc.

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s